مومن کیست؟

 به نام خدا

واژه مومن از کلمه ایمن، امن و امنیت گرفته شده است. کسی که با ایمان آوردن به دستورات الهی نام مومن را برخود می‌گذارد، باید بتواند این امنیت را به دیگران هم انتقال بدهد. درقران کریم صفاتی را برای این گروه برشمرده است. بیایید خود رادر معرض این صفات گذاشته و ببینیم آیا ما مومن واقعی هستیم یا فقط اسم آن را یدک می‌کشیم؟

 

  • 1-دلهای ترسان

 

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ إِذَا ذُکِرَ اللّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِیمَانًا وَعَلَى رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ

 

مؤمنان تنها کسانی هستند که هر وقت نام خدا برده شود دلهایشان ترسان می گردد، و هنگامی که آیات او بر آنها خوانده می شود ایمانشان افزون می گردد و تنها بر پروردگارشان توکل دارند.

 

2- خشوع در نماز

«الَّذِینَ هُمْ فِی صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ»

 «مؤمنان کسانی هستند که در نماز خویش خاشع و فروتن هستند و دیده بر سجده‌گاه خود دارند و به این سو و آن سو نمی‌نگرند و دلشان در گرو مهر و عشق به خداست.

 

3- دوری از گفتار و عملکرد بیهوده

«وَ الَّذِینَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ»

مردم با ایمان کسانی هستند که از هر گفتار و نوشتار و عملکرد بیهوده و بی‌ثمر و بی‌اهمیت روی می‌گردانند. چرا که به باور آنان چنین گفتار و کردار بیهوده و زشت و ناپسند است و باید از آن دوری جست.

 

4- پاکدامنی

«وَ الَّذِینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ»

 آنان (مؤمنان) کسانی هستند که دامن خویش را حفظ می‌کنند، منظور از حفظ دامن خویش، این است که رابطه جنسی آنان تنها در قلمرو خانه و خانواده، و در چهارچوب مقررات شرعی و اخلاقی و انسانی است. و هرگز خود را با پستی و زشتی گناه آلوده نساخته، و دامان به حرام و گناه نمی‌آلایند، و چشم و دل و جسم را از حرام حفظ می‌کنند.

 

5- دوری از بدگمانی، غیبت، بدگوئی، تجس

«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَ لا تَجَسَّسُوا وَ لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً»

«ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید دوری گزینید از بعضی گمان‌های (بد)، که آن گمان‌ها گناه است، و تجسس در عیوب دیگران نکنید

  غیبت و بدگوئی از یگدیگر نکنید.

 

 

6- مقام تسلیم

مؤمن تمام امور وجودی خود را به اختیار خداوند واگذار می‌کند و در قرآن کریم، حضرت ابراهیم ـ علیه السّلام ـ از خداوند

چنین مقامی را می‌طلبد «رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَیْنِ لَکَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَکَ»

 

7- مقام یقین

مؤمن اعتقاد جازم نسبت به اصول دین و فروع دین دارد، مثلاً ممکن نیست انسان اعتقاد قطعی به روز حساب داشته باشد، و همواره آن روز را در خاطر داشته و بیاد آن باشد در عین حال پاره‌ای گناهان را مرتکب شود (و بالاخرة هم یوقنون) چنین کسی هیپچگاه مرتکب گناه نمی‌شود.

 

8-  تواضع و فروتنی

«الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً»

آنان بر روی زمین متواضعانه راه می‌روند.

 

9- حلم و بردباری

«وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً»

و زمانی که جاهلان، به آنان خطاب ـ جاهلانه ـ کنند با سلام و بیان خوش جواب دهند.

 

10- شب زنده‌ داری

«وَ الَّذِینَ یَبِیتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِیاماً»

وآنان که شب را برای پروردگارشان به روز می‌آورند در حالی که سجده کننده و قیام کننده هستند.

 

11- توحید خالصانه

«وَ الَّذِینَ لا یَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ»

کسانی هستند که با خدا معبود دیگری را نمی‌پرستند.

 

 

12- کریمانه از لغو

گذشتن

«وَ إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا کِراماً»

و چون با لغو مواجه شوند، بزرگوارانه از آن می‌گذرند.

 

 

13- تدّبر در آیات الهی

 

«وَ الَّذِینَ إِذا ذُکِّرُوا بآیاتِ رَبِّهِمْ لَمْ یَخِرُّوا عَلَیْها صُمًّا وَ عُمْیاناً

و کسانی هستند که چون به آیات پروردگارشان تذکر داده شوند همچون کرها و کورها بر آن آیات نمی‌افتند.

( یعنی به آن فکر می کنند و درآن تدبر می نمایند).

 

 

14- هجرت و جهاد

«الَّذِینَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ وَ أُولئِکَ هُمُ الْفائِزُونَ»

کسانی که ایمان آ‌وردند مهاجرت کردند و جهاد نمودند در راه خدا با مال‌ها و جان‌های خود، بزرگترین درجه را نزد خداوند دارند و آنان خود رستگارانند.

 

 

15- شهادت طلبی

«وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ یُقْتَلُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْیاءٌ وَ لکِنْ لا تَشعُرُونَ»

و نگوئید درباره کسانی که درراه خدا شهید شده‌اند، مرده‌اند بلکه آنان زنده هستند، اما شما درک نمی‌کنید.

 

 

16- انجام اعمال صالح

«الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ طُوبى وَ حُسْنُ مَآبٍ»

كساني كه ايمان آورده و عمل صالح مي‌كنند، خوشا به حال آنان كه سرانجام نيك دارند.

 

17- انتخاب دوست

 

لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْ‏ءٍ إِلاَّ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقيةً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ

نبايد مؤمنان كافران را دوست خود گيرند، و هر كس چنين كرد چيزي پيش خدا ندارد، مگر آنكه از ايشان تقيه كند، يك تقيه مصلحتي و بظاهر، براي مدتي دوستي كنيد و خداوند شما را از نفس خودتان مي‌ترساند، و به سوي خداوند است بازگشت.

 

18- امر به معروف و نهي از منكر

«وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ، بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ

مردان و زنان مؤمن همه ياور و دوستدار يكديگرند، همديگر را به كار نيكو امر و از كار زشت باز مي‌دارند.

 

19-پرداخت زكاة

 «وَ الَّذِينَ هُمْ لِلزَّكاةِ فاعِلُونَ

مردم با ايمان كساني هستند كه زكات و حقوق مالی خويش را می‌دهند.

 

20- دوری از ربا

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا الرِّبا أَضْعافاً مُضاعَفَةً وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛

اي مؤمنان ربا را چند برابر نخوريد و تقواي الهي داشته باشيد، شايد رستگار شويد.

 

  1. 21-امانت‌داری

«وَ الَّذِينَ هُمْ لِأَماناتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ راعُونَ

 مردم با ايمان كساني هستند كه رعايت‌گر امانت‌های مردم و عهد و پيمان‌های خود با ديگران‌اند.

 

با توجه به مطالب مذكور روشن مي‌شود، مؤمن كسي است كه اعتقاد قلبي به دستورهاي خداوند داشته باشد و به آن‌ها عمل كند. در اين صورت است كه محبوب خداوند متعال مي‌گردد و زندگي نيكو و سعادت‌مندي خواهد داشت:

 

 «و من يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدْراً؛

 هركس تقواي الهي پيشه كند (خدا ترس و پرهيزگار باشد) خداوند راه بيرون شدن (از عهدة گناهان و بلا و حوادث سخت عالم) را بر او مي‌گشايد. و از جايي كه گمان نبرد به او روزي عطا كند و هركه (در هر امری) بر خدا توكل كند خدا او را كفايت خواهد كرد كه خدا امرش (بر همه عالم) نافذ و رواست و بر هر چيز قدر و اندازه‌اي مقرر داشته است.

 

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:

  1. موسوي، سيد محمد باقر، ترجمه الميزان، انتشارات اسلامي، ج9، ص 455؛ ج22، ص 176.

  2. پيام حق، دانستني‌هايي از قرآن، احمد زمرّديان، چاپخانه مولوي، شيراز.

  3. تعاليم قرآن، غلامرضا اميري گرومي، چاپ و انتشارات آفرينش، تهران.

  4. ونص صریح قران کریم

                                                                                                         ادامه دارد……

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *